Projektowanie instalacji teletechnicznych a zakres dokumentacji

Jeszcze przed rozpoczęciem prac wykonawczych należy ustalić, jakie zadania ma spełniać instalacja w konkretnym budynku. Na tym etapie łatwo skupić się na liczbie gniazd czy punktów oświetleniowych, jednakże równie ważne są kwestie związane z rozmieszczeniem urządzeń, sposobem prowadzenia przewodów a także dostępnością poszczególnych elementów później. Projektowanie instalacji elektrycznych i teletechnicznych powinno uwzględniać rzeczywisty układ wnętrz i ich funkcje.

Innego rozwiązania wymaga przestrzeń mieszkalna, innego zaplecze techniczne, a jeszcze innych zaleceń potrzebują pomieszczenia, w których pracuje sporo urządzeń elektronicznych. W praktyce ważne okazują się nawet najmniejsze elementy, tj. planowane ustawienie mebli, lokalizacja sprzętu czy wysokość zabudowy. Punkt zaplanowany na etapie projektu może bowiem w późniejszym czasie odnaleźć się w miejscu zasłoniętym przez wyposażenie. Zmiana takiego detalu po zrealizowaniu tynków albo zabudowy jest już znacznie bardziej kłopotliwa niż korekta dokumentacji przed rozpoczęciem robót.

Dużo uwagi wymaga też koordynacja różnorakich instalacji znajdujących się w tych samych przestrzeniach. Przewody elektryczne i teletechniczne nie są prowadzone w oderwaniu od pozostałych instalacji budynku. W stropach, ścianach, szachtach i sufitach podwieszanych może znajdować się jednocześnie kilka różnych systemów. Każdy z nich zajmuje określoną przestrzeń, a dostępne miejsce jest ograniczone. Przy projektowaniu trzeba więc przewidzieć przebieg tras w taki sposób, aby późniejsze wykonanie nie wymagało ciągłego zmieniania przedtem przyjętych rozwiązań. Na budowie zdarzają się sytuacje, w których zaplanowana trasa okazuje się niemożliwa do stworzenia z powodu szczegółu konstrukcyjnego lub kolizji z inną instalacją. Wtedy potrzebna jest decyzja, czy zmienić przebieg przewodu, jego punkt zakończenia, czy również sposób prowadzenia całej trasy. Takie korekty mają swoje konsekwencje i dlatego im wcześniej zostaną zauważone, tym łatwiej je uwzględnić bez ingerowania w wykonane już elementy.

W instalacjach teletechnicznych szczególne znaczenie ma przewidywanie sposobu użycia infrastruktury. Sama obecność przewodu w ścianie nie oznacza jeszcze, że dane miejsce będzie praktyczne. Trzeba uwzględnić odległość między punktem przyłączeniowym a urządzeniem, dostęp do miejsca zakończenia kabla oraz sposobność konwersji albo rozbudowy systemu. Dotyczy to w głównej mierze sieci komputerowych, monitoringu, sprawdzeniu dostępu, instalacji domofonowych i różnorakich systemów automatyki. Przy większej liczbie przewodów bardzo szybko pojawia się także kwestia ich identyfikacji. Jeśli kable nie są należycie opisane, po pewnym czasie zobowiązanie, dokąd prowadzi określony przewód, może wymagać dodatkowych pomiarów i prac. Z tego powodu znaczenie ma nie tylko samo wykonanie instalacji, niemniej jednak także sposób dokumentowania jej przebiegu. Dobrze opisana infrastruktura umożliwia w późniejszym czasie odnosić się do rzeczywistego układu, zwłaszcza jeżeli już w trakcie robót wprowadzono zmiany względem pierwotnych wymagań.

Osobnym zagadnieniem jest sposobność przyszłej modernizacji. Budynek rzadko pozostaje przez cały okres użytkowania z dużą uwagą taki sam, jak w dniu oddania do użytku. Zmienia się wyposażenie, pojawiają się nowe urządzenia, rozbudowywane są sieci, a pomieszczenia mogą otrzymać inne przeznaczenie. Nie każdą możliwą przeróbkę da się przewidzieć, dlatego projektowanie nie powinno polegać na tworzeniu instalacji pod hipotetyczne potrzeby bez ograniczeń. Rozsądniejsze jest określenie tych sekcji, w których prawdopodobieństwo późniejszej ingerencji jest większe, i odpowiednie zaplanowanie infrastruktury właśnie tam. W pewnych przypadkach będzie to pozostawienie wolnego miejsca w rozdzielnicy, innym razem przygotowanie dodatkowej trasy kablowej lub odpowiednie rozmieszczenie punktów przyłączeniowych. Znaczenie ma a przy tym zachowanie proporcji między obecnymi wymaganiami a planowanymi perspektywami na najbliższy czas rozbudowy. Każde dodatkowe rozwiązanie oznacza bowiem więcej materiałów, większy zakres prac i konieczność późniejszego utrzymania kolejnych elementów instalacji.

Zobacz więcej: projektowanie instalacji elektrycznych.